1 Dönüm Yonca Ne Kadar Kazandırır?
Kamu broşürlerindeki Türkiye ortalamasına göre sulu koşulda 1 dönüm yonca yılda kabaca 1.200–1.800 kg kuru ot verir; bu, biçim başına yaklaşık 250 kg demektir. İyi sulanan ve iyi yönetilen parselde verim daha yüksektir. Kazancınız, balya sayısı çarpı bölgenizdeki balya fiyatı eksi girdi maliyetidir. Fiyat yöreye ve yıla göre çok değiştiği için aşağıdaki hesaplayıcıya kendi piyasa fiyatınızı yazın.
Yonca Getirisi Nasıl Hesaplanır?
Yoncanın getirisini üç rakam belirler: dönümden kaç balya aldığınız, balyayı kaça sattığınız ve yıl boyunca tarlaya ne harcadığınız. Hesap basittir:
Net kazanç = (dönüm × yıllık biçim × biçim başına balya × balya fiyatı) − yıllık girdi maliyeti
Verim tarafı kamu kaynaklarından kabaca bilinir. Fiyat tarafı ise ile, kaliteye, nemine, ilk ya da son biçim olmasına ve sezona göre çok değişir. Bu yüzden bu sayfada balya fiyatı vermiyoruz. Rakam uydurup sizi yanıltmak istemiyoruz. Fiyatı siz yazın, hesabı sayfa yapsın.
Yonca Dönüme Kaç Balya Verir?
Önce kuru ot miktarını bulun, sonra balya ağırlığına bölün. Kamu kaynaklarındaki rakamlar şöyle:
| Gösterge (1 dönüm yonca) | Değer | Kaynak |
|---|---|---|
| Biçim başına yeşil ot | ~1 ton (Türkiye ortalaması) | Denizli İl Tarım ve Orman Müd.; Samsun Büyükşehir Bld. |
| Biçim başına kuru ot | ~250 kg | Aynı kaynaklar |
| Yıllık kuru ot (sulu) | 1.200–1.800 kg | Samsun Büyükşehir Bld. yonca yayını |
| Yıllık biçim sayısı | 3–10 (bölgeye göre: İç ve Doğu Anadolu 3–5, Karadeniz 6–7, Ege ve Marmara 7–8, Akdeniz ve Güneydoğu Anadolu 8–10) | Denizli İl Tarım ve Orman Müd. |
| Yıllık yaş ot | 6–10 ton (iyi sulanan, iyi yönetilen parsel; biçim başına 2–3 ton) | Yem bitkisi verim tablomuz |
| Ham protein | %18–22 | Verim tablomuz |
| İlk yıl | İlkbaharda kurulan yoncalık ilk yıl az ürün verir; en yüksek verim genelde 3. yılda | Samsun Büyükşehir Bld. |
Kaynak: Denizli İl Tarım ve Orman Müdürlüğü "Yonca Tarımı" broşürü; Samsun Büyükşehir Belediyesi Tarımsal Hizmetler Dairesi, Çiftçi Eğitimi ve Yayım Serisi "Yonca Yetiştiriciliği". Rakamlar ortalamadır; tarla, sulama ve çeşide göre değişir.
Not: Broşür rakamları Türkiye ortalamasıdır. İyi sulanan ve iyi yönetilen parsellerde biçim başına 2–3 ton yeşil ot ve yılda 6–10 ton yaş ot alınabilir (verim tablomuz). Biçim sayısı bölgeye bağlıdır: İç ve Doğu Anadolu'da 3–5, Karadeniz'de 6–7, Ege ve Marmara'da 7–8, Akdeniz ve Güneydoğu Anadolu'da 8–10 biçim (Denizli İl Tarım ve Orman Müd.).
Balyaya çevirme: Balya ağırlığı makineye, sıkıştırmaya ve otun nemine göre değişir. Bu yüzden en doğru yol kendi balyanızdan birkaçını tartmaktır. Örnek hesaplarda küçük kare balyayı 25 kg kabul ettik. Bu bir varsayımdır. Buna göre biçim başına 250 kg kuru ot yaklaşık 10 balya eder. Yılda 5 biçim alan sulu bir yoncalıkta dönüm başına kabaca 50 balya çıkar.
Yonca Getirisi Hesaplayıcı
Kendi tarlanızın rakamlarını yazın. Varsayılan değerler yukarıdaki kamu kaynaklarına göredir. Balya fiyatını ve girdi maliyetini siz girersiniz.
Örnek Hesap: 10 Dönüm Yonca
Biçim başına 250 kg kuru ot ve 25 kg'lık balya varsayımıyla 10 dönüm sulu yoncanın yıllık balya sayısı biçim sayısına göre şöyle değişir. Brüt geliri bulmak için balya sayısını kendi fiyatınızla çarpın.
| Yıllık biçim | Kuru ot (10 dönüm) | Balya (25 kg) | Brüt gelir |
|---|---|---|---|
| 3 | 7.500 kg | 300 | 300 × balya fiyatı |
| 4 | 10.000 kg | 400 | 400 × balya fiyatı |
| 5 | 12.500 kg | 500 | 500 × balya fiyatı |
| 6 | 15.000 kg | 600 | 600 × balya fiyatı |
Kamu kaynaklarındaki yıllık 1.200–1.800 kg/dönüm aralığı 10 dönümde 12–18 ton kuru ot, yani 480–720 balya (25 kg) eder. Net kazanç için toplam girdi maliyetini brüt gelirden çıkarın.
Bu tablodan çıkan ders şu: yoncada her fazladan biçim, dönüm başına kabaca 10 balya daha demektir. Biçim sayısını artıran şey ise sudur. Yonca su isteyen bir bitkidir; kaynaklar her biçimde biri biçimden önce, biri sonra olmak üzere iki sulama önerir. Suyunuz kısıtlıysa hesaplayıcıya iyimser biçim sayısı yazmayın.
Girdi Maliyetine Neler Girer?
Net kazancı en çok, unutulan giderler bozar. Hesaplayıcıya maliyet yazarken şu kalemleri tek tek düşünün:
- Kuruluş payı: Tohumluk, toprak hazırlığı ve ekim bir kez yapılır ama birkaç yıl kullanılır. Toplamı yoncalığı kaç yıl kullanacağınıza bölün.
- Gübre: Toprak analizine göre. Ahır gübresi ve kompost kullanıyorsanız onun da taşıma ve serme bedeli vardır.
- Sulama: Elektrik ya da mazot, su bedeli, boru ve yağmurlama bakımı.
- Biçme, toplama, balyalama: Makineniz yoksa kiralık iş bedeli; varsa yakıt ve bakım payı. Balya ipi de bu kaleme girer.
- Nakliye ve depolama: Balyayı tarladan ambara ya da alıcıya götürmek.
- Mücadele: Küsküt ve yabancı ot temizliği.
- Arazi kirası: Tarla kendinizinse bile, kiraya verseydiniz alacağınız bedel gerçek bir maliyettir.
- Kayıplar: Yağmura yakalanan ot, kururken dökülen yaprak, satılamayan düşük kaliteli balya.
Yonca satılık kuru ot için köklü bir üründür. Hayvanınızın kaba yemini kendiniz üretecekseniz Maralfalfa aynı dönümden çok daha fazla yaş ot verir, ama genellikle silaj ya da yeşil yem olarak kullanılır. Hayvan sayınızı yazın, hangisinin size uyduğuna birlikte bakalım.
Aynı Dönümde Maralfalfa: Yan Yana Karşılaştırma
Yonca ile Maralfalfa'yı "hangisi daha çok kazandırır" diye kıyaslamak yanıltıcı olur. İkisi farklı ürün verir. Yonca kurutulup balyalanan, satılabilen ve depolanabilen bir kuru ottur. Maralfalfa ise fil otunun (Pennisetum purpureum) bir çeşididir, asıl adı Pakchong-1'dir. Çoğunlukla satılık kuru ot balyası için yetiştirilmez; boyu 3 metreyi bulan kalın saplı otu tarlada kurutmak yoncaya göre zordur. Bu yüzden genellikle silaj ya da taze doğranmış yeşil yem olarak kendi hayvanınıza yedirilir. Top silaj da yapılabilir.
| Özellik | Yonca | Maralfalfa |
|---|---|---|
| Ürün şekli | Kuru ot balyası; satılabilir | Genellikle silaj ya da yeşil yem; kendi hayvanınız için |
| Yıllık yaş ot (dönüm) | 6–10 ton (iyi sulanan parsel; Türkiye ortalaması daha düşük) | 70–100 ton (hasat başına 30–40 ton) |
| Ham protein | %18–22 | Taze %14–18, silaj %10–16 |
| Toprağa katkı | Baklagil; havadan azot bağlar | Azot bağlamaz |
| Su | En çok su isteyen yem bitkilerinden | Mısırın yaklaşık 1/3'ü kadar; kuraklığa dayanıklı |
| Kış | Soğuğa dayanıklı | Kışın uykuya yatar, baharda yeniden sürer; −8 °C altı yerlerde ilk kış malç ve örtü |
| Çoğaltma | Tohumla | Çelikle; tohumla çoğalmaz |
| İlk hasat | İlkbahar ekiminde ilk yıl az ürün | ~100 gün, sonra 80–90 günde bir; tam verim 2. yıldan |
Yaş ot ve protein değerleri sitemizdeki yem bitkisi verim tablosundan. Değerler bölge, toprak, su ve bakıma göre değişir.
Kaba yem ihtiyacı açısından fark
Diyelim ki balya satmıyorsunuz, yoncayı kendi 10 süt ineğiniz için ekiyorsunuz. Sitemizdeki yem maliyeti hesabındaki tabloya göre yüksek verimli bir süt ineği yılda 9–11 ton taze kaba yem tüketir. 10 inek için bu, yılda 90–110 ton yaş ot eder. Bu miktarı yaş ağırlık üzerinden karşılamak için kabaca:
- Yonca ile (iyi sulanan parselde 6–10 ton/dönüm): yaklaşık 9–18 dönüm
- Maralfalfa ile (70–100 ton/dönüm, tam verim yıllarında): salt yaş ağırlık hesabıyla 0,9–1,6 dönüm. İlk yılın tam kapasiteye ulaşmayan verimini, kış uykusunu ve silaj firesini hesaba katınca uygulamada 2–4 dönüm planlanır (bkz. yem maliyeti hesaplama).
Bu kıyas yalnız yaş ağırlıktır: kuru madde oranı ve protein değeri aynı değildir. Yonca kilo başına daha çok protein taşır. Maralfalfa ise hacim sağlar. İlk yıl kök yerleşirken verim tam kapasiteye ulaşmaz; 2. yıldan itibaren hasat başına 30–40, yılda 70–100 ton alınır. Kışı soğuk geçen yerlerde hasat sayısı azalır. Bu yüzden pek çok işletmede doğru cevap "biri ya da öteki" değil, ikisi birliktedir: hacmi Maralfalfa silajından, proteini yonca kuru otundan almak. Kendi sürünüz için hesabı kaba yem ihtiyacı hesaplama sayfasında, yatırımın geri dönüşünü yem bitkisi ROI hesaplama aracında yapabilirsiniz.
Yonca kimin için daha doğru? Balya satarak gelir elde etmek isteyen, kurutma ve balyalama makinesine erişimi olan, kışı sert bir bölgede çiftçilik yapan ya da ekim nöbetinde toprağa azot kazandırmak isteyen üretici için. Maralfalfa kimin için? Kendi hayvanı olan, az alandan çok kaba yem çıkarmak isteyen ve silaj yapabilen üretici için. Ayrıntılı kıyas: Maralfalfa mı Yonca mı?
Tire Tarlamızdan: Maralfalfa'nın Getirisi Neden Balyayla Ölçülmez?
İzmir Tire'deki (Işıklı Köyü) tarlamızda Maralfalfa ilk hasada dikimden yaklaşık 100 gün sonra geliyor ve bu ilk hasatta boyu 3–3,5 metreyi buluyor. Sonraki hasatlar 80–90 günde bir. Biçimi yerden 10–15 cm yüksekten yapıyoruz. Bu boyda, kalın saplı bir otu yonca gibi tarlada kurutmak zordur; bu yüzden Maralfalfa'yı satılık kuru ot balyası için yetiştirmiyoruz. Biz Maralfalfa'yı taze doğrayıp yeşil yem olarak ya da silaj yaparak kullanıyoruz. Silajı traktörle, çukurda ya da naylon altında yığın olarak yapıyoruz; top silaj da yapılabilir. Nemi düşürmek için biçimden yaklaşık iki hafta önce sulamayı kesiyoruz, tarlada soldurmuyoruz.
Bu yüzden Maralfalfa'nın getirisini "kaç balya sattım" diye değil, "kaç ton kaba yemi dışarıdan almadım" diye hesaplamak gerekir. Yoncada gelir satıştan gelir. Maralfalfa'da kazanç, satın almadığınız yemden gelir. İki hesabı aynı tabloya koymadan önce bu farkı aklınızda tutun. Kaç çelik gerektiğini 1 dönüme kaç Maralfalfa çeliği gerekir sayfasında, güncel fiyatı Maralfalfa fiyatı sayfasında bulabilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Kendi hayvanınızın kaba yemi için
Yoncayı satış ve protein için tutun; hacimli kaba yemi tarlanızdan çıkarmak istiyorsanız Maralfalfa çeliğiyle başlayabilirsiniz.
🛒 Maralfalfa Sipariş Ver →