Yulaf Hasılı: Ne Zaman Ekilir, Dönüme Kaç Kilo, Ne Zaman Biçilir?
Verim, Protein ve Balya
Yulaf hasılı, dane için değil yeşil ot, kuru ot ya da silaj için biçilen yulaftır. Kışı ılık kıyılarda Ekim–Kasım'da, kışı sert iç bölgelerde erken ilkbaharda ekilir. Ot için dekara (dönüm, 1.000 m²) 20–25 kg tohum atılır; biçim süt olum ile hamur olum başı arasında yapılır.
Son güncelleme: 11 Kasım 2026 · Hazırlayan: Turhan Kendirli (İzmir Tire)
Yulaf Hasılı Nedir?
Yulaf hasılı, dane için olgunlaşması beklenmeden yeşil ot, kuru ot ya da silaj için biçilen yulaftır. Türkiye'de yulaf çoğunlukla dane için ekilir; ot için en yaygın kullanımı fiğ ile karışık kuru ottur.[1] Yem bitkisi olarak artısı yaprağının bol, sapının yumuşak olmasıdır: Kahramanmaraş denemesinde yaprak/sap oranı çeşide göre 0,68 ile 1,30 arasında değişti; bazı çeşitlerde yaprak ağırlığı sapı geçti.[1]
Kışlık ekilen yulaf ilkbaharda, mısır ve sorgum silajının depoda azaldığı dönemde biçilir; yaz sonunda mısır hasadından sonra ekilen yulaf da boş kalacak tarlayı değerlendirir.[1]
Not: Tarlamızda yulaf yetiştirmiyoruz ve tohum satmıyoruz; bu sayfadaki rakamlar kamu ve üniversite kaynaklıdır, her biri sayfa sonundaki Kaynaklar listesine bağlıdır. Kışlık yem bitkilerinin genel karşılaştırması için kışlık yem bitkileri sayfasına bakın.
Yulaf Ne Zaman Ekilir? Bölgeye Göre Takvim
Yulaf serin ve nemli havayı sever ama soğuğa arpa ve buğdaydan daha hassastır.[1] Ankara Üniversitesi ders notları, kışına dayanabildiği yerlerde yulafın kışlık ekilmesini önerir; kışlık yulaf yazlık ekilenden %30–40 fazla ürün verir. Türkiye'de kışlık ekim Ekim–Aralık arasında yapılır, çoğu yerde en uygun ay Ekim'dir; bitki kışa 3–4 yaprakla girmelidir.[2] Aynı kaynağa göre en düşük sıcaklığın −15 °C'ye indiği yerlerde kışlık yulaf güvenilir değildir; birçok çeşit −10 °C'ye yakın sıcaklıkta birkaç saatte ölebilir. Bu yerlerde yulaf ilkbaharda, günlük ortalama sıcaklık 10 °C'yi bulmadan, olabildiğince erken ekilir.[2]
| Bölge | Ekim dönemi | Kaynakta geçen örnek |
|---|---|---|
| Kışı ılık kıyılar ve alçak iç kesimler Ege, Akdeniz, Marmara, Karadeniz kıyısı | Sonbahar: Ekim–Kasım (Ekim öncelikli) | Bartın'da Kasım başı ekim, Mayıs sonu biçim[3]; Kahramanmaraş'ta yağış gecikince 23 Aralık ekim, 11 Mayıs biçim[1] |
| Trakya–Marmara | Sonbahar, alternatif-kışlık çeşitlerle | Trakya Tarımsal Araştırma Enstitüsü çeşitlerinde bölgenin normal soğuklarına dayanıklılık “iyi”[4] |
| Kışı sert iç ve doğu bölgeler −10 / −15 °C'ye inen yerler | İlkbahar: erken, ortalama sıcaklık 10 °C'yi bulmadan | Konya sulu denemesinde 27 Mart ekimi[5] |
| Yaz sonu ara ürün mısır hasadından sonra boş kalan tarla | Temmuz sonu–Ağustos | Kahramanmaraş'ta 31 Temmuz ekim, soğuk başlamadan 15 Aralık biçim[1] |
Bölge sınırı kesin değildir; il ve ilçe tarım müdürlüğünüzün takvimi ve çeşit önerisi esastır.
Yulaf Dönüme Kaç Kilo Ekilir? Tohum, Sıra Arası, Derinlik
Dane için yulafa dekara 16–18 kg tohum atılır; yeşil yem için daha sık ekmek önerilir.[2] Trakya Tarımsal Araştırma Enstitüsü'nün çeşit sayfaları bu artışı rakamla verir: yeşil ot ve silaj için dekara Küçükyayla'da 19–24 kg, Hasköy'de 20–23 kg, Kuşak'ta 22–25 kg.[4] Kısacası yulaf hasılı için dekara (dönüm, 1.000 m²) 20–25 kg tohum hesaplayın. Hesap metrekareye yaklaşık 450 tohuma dayanır; tohumun bin dane ağırlığı düşükse bu sayı 600'e kadar çıkar.[2]
| Konu | Değer | Kaynak |
|---|---|---|
| Tohum, dane için | 16–18 kg/da (≈ 450 tohum/m²) | [2] |
| Tohum, yeşil ot ve silaj için (yalın) | 19–25 kg/da, çeşide göre | [4] |
| Tohum, fiğ ile 40:60 yulaf:fiğ karışımı | ≈ 8 kg yulaf + 6 kg fiğ | [3] (hesap fiğ ekimi sayfasında) |
| Sıra arası | 20 cm (denemelerde) | [5] [1] |
| Ekim derinliği | Kuru tarımda kışlık ekimde derince; ağır, tavlı toprakta yüzlek | [2] |
| Biçim dönemi | Süt olum – hamur olum başı | [5] [2] |
Kaynaklarımızda yulafa özgü bir derinlik rakamı yok. Ders notları, tohumu örten toprak kalın olursa çıkışın aksayacağını yazar.[2]
Fiğ ile karışım: Yulaf en çok fiğ ile karışık ekilir. Fiğ yulafa sarılarak daha iyi gelişir, karışımdan elde edilen yeşil yemin besleme değeri yüksektir.[2] Bartın'daki iki yıllık denemede yalın yulaf dekardan 656 kg kuru madde ve %9 ham protein verdi; 40:60 yulaf:fiğ karışımı 1.254 kg kuru madde ve %15 ham proteinle en iyi sonucu aldı.[3] Oranları, ekim ve biçimi fiğ ekimi sayfasında ayrıntılı anlattık; burada tekrar etmiyoruz.
Soğuk, Yatma ve Gübre: Dikkat Edilecekler
Yulafın zayıf yanı soğuk ve kuraklıktır. Serin iklim tahılları içinde suyu en çok isteyen yulaftır; yıllık yağışı 700–800 mm olan yerler en uygunudur. Kurak ve sıcak yerlerde kuraklık başlamadan olgunlaşsın diye erken ekilir.[2]
İkinci risk yatmadır. Nemi ve azotu fazla topraklarda, çok nemli ve az güneş alan yerlerde yulaf yatar; fazla azot verilen yulaf hem yatar hem hastalanır.[2] Yeşil ot için çeşit seçerken yatmaya dayanıklılığa bakın; Trakya Tarımsal Araştırma Enstitüsü Küçükyayla'yı yatmaya dayanıklı olarak tanımlar.[4] Ders notları çiftlik gübresinin toprağın su tutmasını ve havalanmasını artırarak yulafta belirgin verim artışı sağladığını yazar.[2] Biz kendi tarlamızda kimyasal gübre önermiyor, ahır gübresi ve kompostla çalışıyoruz. Toprak hazırlığı için yem bitkisi toprağı hazırlama sayfasına bakın.
Yulaf Hasılı Ne Zaman Biçilir? Verim ve Protein
Ot için yulafın biçim zamanı süt olum ile hamur olum arasıdır; Konya'daki denemede bu öneri Staples'a (1989) dayandırılır ve parseller bu dönemde biçilir.[5] Ankara Üniversitesi ders notları silaj için süt olumu, kuru ot için sarı olumdan biraz önceki dönemi verir.[2] Kahramanmaraş çalışmasının yazarları ise silaj için en uygun dönemi bitkinin gebecik (avurtluk) dönemi, yapraklar yeşilken diye anar.[1]
Biçimi erkene çekmek protein oranını yükseltir, ot verimini düşürür. Arpa, buğday, çavdar, tritikale ve yulafla yapılan bir çalışmada hamur olumda biçilen hasılların ham protein oranı gebeleme dönemine göre ortalama %42 düşük çıktı; ama dekardan alınan ham protein miktarı yalnız %10 kadar azaldı, çünkü ot verimi arttı.[6]
| Yer ve koşul | Ekim / biçim | Verim (dekar başına) | Ham protein | Kaynak |
|---|---|---|---|---|
| Kahramanmaraş, 13 çeşit ve hat, kışlık ekim | 23 Aralık / 11 Mayıs | 964–1.594 kg kuru madde | — | [1] |
| Kahramanmaraş, yaz sonu ara ürün | 31 Temmuz / 15 Aralık | 565–823 kg kuru madde | — | [1] |
| Konya, sulu, 12 çeşit ve hat, ilkbahar ekimi | 27 Mart / süt–hamur olum | 2.342–3.109 kg yeşil ot; 614–994 kg kuru ot (ort. 774) | %9,6–11,5 | [5] |
| Bartın, yalın yulaf, sonbahar ekimi | Kasım başı / Mayıs sonu | 656 kg kuru madde | %9 | [3] |
Yeşil ot yaş ağırlıktır, kuru ot ve kuru madde kurutulmuş ağırlıktır; ikisini doğrudan kıyaslamayın. Kahramanmaraş'ta yazarlar yeşil otu biçer biçmez ıslak tarttıkları için yeşil ot rakamını yüksek bulmuş, kuru maddeyi esas almıştır; tabloya bu yüzden kuru maddeyi aldık.[1] Deneme sonuçları tek yere ve yıla aittir.
Konya denemesinin yazarları bu protein düzeyiyle yulaf otunu kaba yem sınıflamasında zayıf-orta kalitede sayar.[5] Kuru yulaf otu iyi bir hacim yemidir; rasyonda proteinli bir yemle tamamlanır. Proteini yüksek kaba yemleri proteini yüksek yem bitkileri sayfasında karşılaştırdık.
Kuru Ot mu, Silaj mı?
| Kuru ot (balya) | Silaj ya da haylaj | |
|---|---|---|
| Biçim dönemi | Süt olum–hamur olum başı; ders notunda sarı olumdan biraz önce[5] [2] | Süt olum; ya da gebecik dönemi, yapraklar yeşilken[2] [1] |
| Hava ihtiyacı | Tarlada kuruması için yağışsız günler gerekir | Tarlada uzun kuruma beklenmez |
| Kuru madde | Yüksek; kuru yerde uzun saklanır | Kahramanmaraş yulaf silajlarında %18–25[1] |
| Fermantasyon | — | Kahramanmaraş'ta silaj pH'sı 3,85–4,05[1] |
| Saklama | Kapalı, kuru yer; ıslanan balya küflenir | Çukur, yığın ya da folyoyla sarılan balya; hava almamalı |
Kuru ot: Sonbaharda ekilen yulaf Mayıs ayı civarında biçim dönemine gelir; kıyıda bu aylarda gelen yağmur tarlada kurumayı uzatabilir. Otu iyice kuruduğunda ama yaprakları dökülecek kadar gevrekleşmeden balyalayın.
Silaj: Kahramanmaraş'taki yulaf silajları %18–25 kuru maddeyle sulu kaldı; Konya'da süt–hamur olumda biçilen otun kuru maddesi %21–35 arasıydı.[1] [5] Biçimi süt olumdan hamur olum başına kaydırmak kuru maddeyi silaja daha uygun düzeye taşır. Nemli Akdeniz koşullarında kışlık buğdaygil-baklagil karışımları folyoyla sarılan balya (haylaj) olarak da saklanır; Doğu Akdeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü bu yöntemi Adana'da tritikale-fiğ karışımında denedi.[7] Sıkıştırma ve örtme için silaj nasıl yapılır sayfasına bakın.
Hesap Örneği: 1 Dönüm Yulaf Hasılı ve Balya
İzmir gibi kışı ılık bir kıyı ilinde 1 dönüm (1.000 m²) tarlaya kuru otluk yalın yulaf ekeceğinizi düşünelim. Rakamlar yukarıdaki kaynaklardan, balya hesabı bizim.
- Eylül–Ekim başı: Tarlayı sürün, tohum yatağını inceltin.
- Ekim (geç kalırsanız Kasım): Tohum: yeşil ot ve silaja uygun bir çeşitten 20–25 kg.[4] 5 dönüm için 100–125 kg. Mibzerle 20 cm sıra arasıyla ekin.[5]
- Kasım–Mart: Bitki kışa 3–4 yaprakla girer.[2] Fazla azottan kaçının; yatma riski artar.
- Nisan sonu–Mayıs: Salkım çıkışını ve daneyi izleyin; kuru ot için süt olum–hamur olum başında biçin.
- Beklenen kuru ot: Sonbahar ve ilkbahar ekimli denemelerde dekardan 614–1.594 kg kuru ot ya da kuru madde alındı; Konya ortalaması 774, Bartın 656 kg. Yaz sonu ara üründe 565–823 kg.[1] [3] [5] Hesabı temkinli tutup 600–900 kg kuru ot alalım; ortalamaya yakın bir değer yaklaşık 750 kg'dır.
- Balya sayısı: Doğu Akdeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü'nün denemesinde kullanılan küçük balya makinesinde kuru ot balyası 25–30 kg'dır.[7] 600–900 kg kuru ot 25 kg'lık balyayla 24–36, 30 kg'lık balyayla 20–30 balya eder. Yani 1 dönümden yaklaşık 20–36 küçük balya bekleyin; 750 kg civarında bir verimde bu 25–30 balyadır.
- Mayıs sonrası: Tarla boşalır; sulanabiliyorsa yazlık bir ürüne geçebilirsiniz (bkz. silajlık mısır hasat zamanı).
Takvim örnektir; tarihler yıla, rakıma ve çeşide göre değişir. Balya ağırlığı makineye ve sıkıştırmaya göre değişir; kendi balyanızdan birkaçını tartıp hesabı düzeltin. Hayvan sayınıza göre kaç dönüm gerektiğini kaba yem ihtiyacı hesaplama sayfasında, kuru ot ve samanın piyasasını kaba yem fiyatları sayfasında bulabilirsiniz.
Yulaf hasılı ilkbaharda biçilip biterken Maralfalfa kökten yeniden sürer ve yaz boyu biçilir. Yaz parseliniz için Maralfalfa çeliğini ilinize göre ne zaman dikeceğinizi WhatsApp'tan birlikte planlayalım.
Kış–İlkbaharda Yulaf, Yaz–Sonbaharda Maralfalfa: Yıl Boyu Kaba Yem
Yulaf hasılı serin mevsimin yemidir: sonbaharda ekilir, ilkbaharda biçilir ve mısır silajının depoda azaldığı aylara denk gelir.[1] Maralfalfa ise sıcak mevsimin yem bitkisidir; kışın uykuya yatar, ilkbaharda kökten yeniden sürer ve yaz–sonbahar boyunca biçilir. Kış–ilkbahar açığını yulaf, yaz–sonbahar yeşil yemini Maralfalfa karşılar.
Maralfalfa'nın asıl adı Pakchong-1'dir; Tayland kökenlidir ve Türkiye'ye resmi ithalatla getirilmiştir. İzmir Tire'deki (Işıklı) tarlamızda ilk biçimi dikimden yaklaşık 100 gün sonra, 3–3,5 m boyda yapıyoruz. Sonrasında tonaj istiyorsak 80–90 günde bir 2,5–3,5 m boyda, protein istiyorsak 50–60 günde bir 1,8–2 m boyda biçiyoruz. Biçim yerden 10–15 cm yüksekten yapılır; biçim başına dekardan 30–40 ton, yılda 70–100 ton yaş ot alınır. Taze otta ham protein %14–18'dir. İlk yıl verim tam kapasiteye ulaşmaz, ikinci yıldan itibaren tamdır. Bir kökten 45 kg hasadın tartım videosu YouTube kanalımızda.
Maralfalfa çok yıllıktır, ömrü yaklaşık 15 yıldır; bu yüzden yulafla aynı parselde münavebeye girmez, ayrı ve sulanabilir bir parsel ister. Kuraklığa dayanıklıdır ama susuz büyümez; mısırın yaklaşık 1/3'ü kadar su ister. Toprak sıcaklığı 5 °C'yi geçince 2 boğumlu çelikle, 30–40° açıyla, alt boğum toprağın içinde kalacak şekilde dikilir. −8 °C altına inen yerlerde ilk kış malç ve örtüyle korunur; ayrıntı Maralfalfa kışın ne olur? sayfasında. Aylık plan için kışlık reygras, yazlık Maralfalfa, tüm türler için yem bitkileri rehberi sayfalarına bakın.
Biz yulaf yetiştirmiyoruz ve tohum satmıyoruz; yalnız Maralfalfa, Odot ve Red Napier çeliği gönderiyoruz. Yulaf tohumunu il tarım müdürlüğünüzün önerdiği tescilli çeşitlerden temin edin. Maralfalfa çeliği için güncel bilgi Maralfalfa fiyatı sayfasında.
Sık Sorulan Sorular
Kaynaklar
- Tanrıkulu, A. (Harran Üniversitesi), Dokuyucu, T., Avcı, İ. (Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi), “Yazlık ve Kışlık Ekilen Yulaf (Avena sativa L.) Genotiplerinin Yeşil Ot Verimi ve Silaj Kalite Özellikleri Bakımından Değerlendirilmesi”, Dicle Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 9(1): 53–64, 2020. https://dergipark.org.tr/tr/pub/dufed/article/718154
- Ankara Üniversitesi Açık Ders Malzemeleri, yulaf yetiştiriciliği ders sunumu (adaptasyon, iklim ve toprak istekleri, ekim, gübreleme, hasat), 2020. https://acikders.ankara.edu.tr/mod/resource/view.php?id=149440
- Genç Lermi, A., Yıldırım, G. (Bartın Üniversitesi), “Farklı Tahıl-Baklagil Karışım Oranlarının Yem Verim ve Kalitesi Üzerine Etkilerinin Sürdürülebilir Tarım Uygulamaları Açısından Değerlendirilmesi”, ÇOMÜ Ziraat Fakültesi Dergisi 12(1): 132–139, 2024. https://doi.org/10.33202/comuagri.1434893
- T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı, Trakya Tarımsal Araştırma Enstitüsü, yulaf çeşit tanıtım sayfaları: Küçükyayla (tescil 2018) https://arastirma.tarimorman.gov.tr/ttae/Sayfalar/Detay.aspx?SayfaId=219 · Hasköy (tescil 2025) https://arastirma.tarimorman.gov.tr/ttae/Sayfalar/Detay.aspx?SayfaId=295 · Kuşak (tescil 2025) https://arastirma.tarimorman.gov.tr/ttae/Sayfalar/Detay.aspx?SayfaId=296
- Çeri, S. (Bahri Dağdaş Uluslararası Tarımsal Araştırma Enstitüsü, Konya), Acar, R. (Selçuk Üniversitesi), “Konya’da Sulu Şartlarda Yetiştirilen Yulaf Hat ve Çeşitlerinin Ot Verimi ve Bazı Yem Kalite Özelliklerinin Araştırılması”, Bahri Dağdaş Bitkisel Araştırma Dergisi 8(1): 26–33, 2019. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/768909
- Coşkun, B., Keleş, G., İnal, F., Alataş, M. S., Özcan, C., Ateş, S., “Gebeleme ve hamur olum döneminde hasat edilen buğdaygil hasıllarının protein fraksiyonları ve ham protein üretimleri”, Kafkas Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi 20(3): 457–460, 2014. https://hdl.handle.net/20.500.12395/30389
- Vurarak, Y. (Doğu Akdeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü, Adana), İnce, A. (Çukurova Üniversitesi), “Haylaj Yapımında Kullanılan Farklı Yöntemlerin İşletme Değerleri ve Kalite Parametreleri”, ÇOMÜ Ziraat Fakültesi Dergisi 8(1): 41–49, 2020. https://doi.org/10.33202/comuagri.629459